MERSİN MEZİTLİ ÜRETİCİ KADINLAR PAZARI...

Her Cumartesi ya da Pazar giderdik. Son iki aydır uğrayamaz olmuştuk. O güzel, canlı ortamı özlemişim. Burada sadece kadınlar var. Ürettikleri her ürünü satabiliyorlar. Pazara girdiğiniz ilk anda kendinizi rengarenk bir dünyada hissediyorsunuz. Bir an kadınlar ülkesinde miyim diye sorabilirsiniz. 

Tezgahlarda satış yapanlar sadece kadınlar. Alışveriş yapan çok erkek de var tabii.

Yüzlerce kadının bir arada olmasına rağmen rahatsız edecek bir ses yok. Büyük semt pazarlarındaki bağrışmalar, küfürlü konuşmalar burada duyulmuyor. Kadınlar çalışıyor, üretiyor, ürünlerini Cumartesi-Pazar günleri bu pazara satmaya getiriyorlar. Mersin'de bu pazarlardan 7 tane olmuş. 

Tezgahlarda sebze, meyve, turşular, reçeller, lezzetli ev yemekleri var: İçli köfte, çiğ köfte, mercimekli köfte, sarımsaklı köfte, dolma ve sarma çeşitleri var.

Piknik tüplerin üzerine saçlar yerleştirilmiş, sıkma, börek, gözleme, katmer yapılıyor. Bir köşedeki semaverden sıcak çayınızı da alıp içebiliyorsunuz. Bir tezgahtan otlu börek alıyoruz. İçinde her çeşit ot var:
Isırgan otu , dereotu, ıspanak, maydanoz, ... Kahvaltımızı yapmıştık ama bu ara öğün sayılabilir. Ne zaman gitsem kendimi burada mutlu hissederim.

Yiyeceklerin dışında takı tasarımlarının, el örgülerinin, örgü bebeklerin, iğne oyalarının, çocuk giysilerinin sergilendiği tezgahlar da var. Seramik ve ahşap çalışmaları da bulunuyor. Üretici kadınlar el becerilerini, yaratıcılıklarını sergilemişler.

Tezgahların gerisindeki birçok kadınla selamlaşıyoruz.
"Uzun zamandır neredeydin?" diye sormaları bir başka güzel. İçtenliklerine inanıyorum.Üretici kadınlar sadece kendileri için değil, aileleri için, çevreleri için,ülke ekonomisi için kazanç sağlıyorlar. "Kadın Üretici Pazarları Projesi", Çin'de düzenlenen 2018 Uluslararası kentsel inovasyon  ödüllü yarışmasında yarı finale kaldı.213 şehir arasında Mezitli Belediyesi son 15'e girdi. Dileriz son elemede hak ettikleri yeri alırlar.

ÜRETİCİ KADINLAR...

Daha karşıdan yürümeye başladığınızda kadın seslerini duyuyorsunuz. Ama çalışan, iş üreten, üretime, aile bütçesine katkıda bulunan kadınların sesleri bunlar. Gürültü gibi çıkmıyor sesler, ahenkli bir bütün oluşturuyor. Üstü kapalı, yanları açık, uzun bir mekan düşünün. Bu ortama aklınıza gelen her rengi katın, biraz ses eklerken biraz da sacda taze pişen ekmek kokularından ekleyin. Ve hep üretime odaklanmış güler yüzlü kadınları gözünüzün önüne getirin. 

Burası Mersin Mezitli Üretici Kadınlar Pazarı. Haftalık pazar ihtiyacını büyük pazarlar yerine buradan almayı tercih ediyoruz. Daha taze, arada aracı yok, o yüzden daha ucuz, temiz, çeşit bol.Güler yüzlü insanlar sanki bir araya gelmişler.Önceki gidiş gelişlerden tanıyorlar, hal hatır soruyorlar. Yeni getirdikleri taze ürünleri öneriyorlar. Burası gerçek bir üretim yeri.

Pazarda en az 20 kadar pişirim sacı kurulmuş. Piknik tüplerden bir düzenek kurulmuş, üstüne sac yerleştirilmiş. Üstünde tam buğday unundan, mısır unundan, çavdar unundan bazlama, sıkma, börek yapılıyor. Mis gibi bir ekmek kokusu duyuluyor. Pişirim tezgahlarında en az 6-7 çeşit iç hazırlanmış; peynirli, patatesli, ıspanaklı, ısırgan otlu, çökelekli, kaşarlı...

Tüm satıcılar Mersin'in farklı köylerinden ama sanki herkes birbirini tanıyor gibi. Eskiden hemen girişte bir çiçekçi vardı. Her çeşit mevsimlik çiçek bulunurdu. Artık yok. Ama birkaç tezgahta su dolu kovalarda ıslatılmış demet demet taze nergisler var. Güzel nergis kokusu çevreye de yayılmış.

Biraz alışveriş yaptıktan sonra erken yaptığımız kahvaltının üstüne ikinci kahvaltımızı yapıyoruz; cevizli sıkma, çay ve kaşarlı börekle. Porsiyonlar büyük, cevizli sıkmayı eşimle paylaşıyoruz. 
Günlerdir televizyonların haber bültenlerinde sebze-meyve fiyatlarının çok yüksek olduğu söyleniyor. Enflasyonun bu ay çok yükseldiğine değiniliyor.

Büyük şehirlerimizin pazarlarında Kabak 8 TL. portakal 5 TL. Üreticiler şikayet ediyorlar: Halde tüccarın 25 kuruşa aldığı meyve manavda 5-6 liraya satılıyor. Burada bu şikayetler yok. Her şey aracısız olarak üreticiden tüketiciye ulaşıyor. O yüzden fiyatlar normal pazarlardan daha ucuz. Nakliye sırasında yıpranmadığı için de daha taze.

Bazı tezgahlarda satış yaparken üretim devam ediyor. Örüyorlar, dikiyorlar, takı tasarlıyorlar. Bazı tezgahlarda mercimekli köfte, içli köfte, poğaça, kek, turunç reçeli satılıyor. Kurutulmuş domates, salça, kuru nane ambalajlarında satışa sunulmuş.

Aynı gün (Pazar günü) Tayfun Talipoğlu'nun başarılı kadınların öyküsünü ele alan bir programı vardı. Programın sonuna yetişebildim. Kadınlar bir köyde kooperatif kurmuşlar, bal satışına başlamışlar. Köy halkı kooperatif kurmalarını kınamış, suç işlediklerini söyleyenler bile olmuş. Her şeye rağmen başarmışlar. Gözleri parlayan pırıl pırıl kadınlar. İlkokul mezunu, çok güzel konuşuyorlar. Çabalarıyla ehliyet de almışlar.

Ben inanıyorum; Kadınlar ekonomik özgürlüklerini kazandıklarında her şey bir başka olacak. Çocuklarını da daha iyi eğitecekler. Daha aydınlık, daha temiz, daha güzel bir ülkede yaşayacağız. 

ÜRETİCİ KADINLAR PAZARI...(2)

Bir girişim başladıktan sonra merak edersiniz; Acaba nasıl olacak, devam edecek mi, sonlanacak mı, iyiye mi gidecek, kötüye mi?

Geçen yıl Mersin- Mezitli'de açılan "Üretici Kadınlar Pazarı" büyüyerek, gelişerek devam ediyor. Bir kadının beyin gücüyle, el becerisiyle, yaratıcı gücüyle bir şeyler üretmesi, aile bütçesine katkıda bulunması ne güzel bir şeydir. 

Her Cumartesi ve Pazar günleri Mersin'in mahalle, ilçe ve köylerinden kadın üreticilerin el emeği göz nuru yetiştirdikleri, hazırladıkları ürünlerden oluşan görkemli bir pazar kuruluyor. Üreticilerin hepsi başlangıçta Belediyenin düzenlediği bir seminerden geçmişler. Mezitli Belediye Başkanı Sayın Neşet Tarhan ve  yetkililer de zaman zaman uğruyorlar.

Kadınların elinin değdiği her yer bir başka güzel oluyor. Rengarenk bir pazar yeri burası. Bu mevsimde havada nergis kokusu var. Pek çok tezgahta kovalar içinde ıslanmış satışa hazır nergis demetleri görüyorsunuz. Kadınlar ve çiçekler birbiriyle öyle güzel bağdaşıyor ki. Nergislerin demeti 1 lira. Çiçekçilerde ne kadara satılıyor acaba? Bazı tezgahlarda sümbül demetleri de görülüyor. Bahçelerde narenciye çiçekleri henüz tüm görkemiyle açmadı. O yüzden şimdilik birbirlerine rakip değiller. Çiçeğin olduğu her yer insana huzur veriyor...

Bu pazarda normal semt pazarlarından daha ucuza satılan sebze-meyveler, yöresel yemekler-içli köfte, çiğ köfte, kısır, mantı, yüksük çorbası,- tatlı ve pastalar var. Peynir, zeytin, çökelek, erişte, tarhana, salça da görüyorsunuz. Bir başka köşede iğne oyasıyla süslenmiş tülbentler, el işi hırkalar, yelekler, örtüler var. Her şey, zaman ayrılarak kadın emeğiyle oluşmuş, kadın inceliğiyle, titizliğiyle sunulmuş.

Pazarda el işi takılar da satılıyor. Çok zevkli hazırlanmış sanat ürünleri. Bazı tezgahlarda el işi örgü bebekler, hayvan motifleri var. Ustaca yapılmış. İnternette satışa sunulan emsallerinden hiç de farklı değil. Hiçbir şey almasanız bile bu sihirli ortamda akşama kadar zaman geçirebilirsiniz. Eşim de, ben de her hafta bu pazara gitmekle mutlu oluyoruz. Orada edindiğimiz yeni dostlarla sohbet ediyoruz. 

Yorulup biraz dinlenmek istediğinizde ara tezgahlarda kurulmuş saclarda pişen sıkma ve böreklerden alabiliyorsunuz. Kapalı kaplarda içler hazırlanmış; Peynir, çökelek, patates, ıspanak ve karma bahar otlarından hazırlanmış içler var. Arzu ederseniz bazlama da almak mümkün. Yanında bir bardak sıcacık semaver çayı bile içmek mümkün. Her şey katıksız ve doğal.

Kadınlar imkan tanındığında neler yapabileceklerini öyle güzel kanıtlamışlar ki. Pek çok alanda üretime dönük zekalarını, yaratıcılıklarını, varlıklarını eserleriyle göstermişler. 
Ekonomiye emek veren, işini gönülden, yürekten yapan tüm kadınlarımızın "Emekçi Kadınlar Günü" kutlu olsun.